Tìm trong An toàn Môi trường:
Môi trường

HOÁ CHẤT DÂN DỤNG

Hoá chất đang hiện diện trong đời sống hằng ngày của chúng ta

29/6/2006. Thạc sĩ Đỗ Hoàng Oanh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong 50 năm qua, với sự phát trỉển của công nghiệp, có một sự gia tăng khổng lồ về số lượng hóa chất mà chúng ta tiếp xúc trong cuộc sống hằng ngày. Con người đã tổng hợp hơn 80.000 hợp chất hóa học mới. Đó là những chất nhân tạo, không một chất nào trong số này tồn tại một mình nó trong tự nhiên và chỉ ½ được thử nghiệm về ảnh hưởng của chúng đến con người. Các chất nguy hiểm nhất là kim loại nặng, hợp chất chứa Clo hữu cơ, các chất ô nhiễm hữu cơ bền vững. Chúng có những đặc điểm tương tự nhau: tích lũy sinh học trong cơ thể người và động vật; bền vững do chúng tồn tại trong môi trường một thời gian dài mà không bị phân hủy; có độc tính cao ngay cả ở liều lượng rất thấp, và có mặt ở khắp nơi vì chúng có thể di chuyển từ lục địa này sang lục địa khác theo không khí và nước. Hóa chất độc có thể tìm thấy trong đất, nước, không khí và cơ thể chúng ta. Sự nhiễm độc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và sinh vật hoang dại. Có 3 cách các hóa chất độc có thể đi vào cơ thể: thông qua đường ăn uống, đường hô hấp hoặc tiếp xúc qua da. Đối với nhiều chất, ảnh hưởng lớn nhất và những phản hồi nhanh nhất diễn ra khi các chất trực tiếp đưa vào dòng tuần hoàn của máu.

Hóa chất đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống hằng ngày của con người. Hóa chất hiện diện trong ngôi nhà chúng ta đang sống, trong thực phẩm chúng ta ăn, trong nước chúng ta uống, trong sản phẩm vệ sinh cá nhân và mỹ phẩm dùng hằng ngày, ngay cả trong không khí chúng ta hít thở. Dù tồn tại phổ biến trong cuộc sống của chúng ta, nhiều hóa chất vẫn là những chất nguy hại hoặc có độc tính. Trên thực tế, nhiều hóa chất độc hại có thể được tìm thấy ngay trong nhà của bạn: Sản phẩm gia dụng như bột giặt, thuốc đánh bóng nền nhà, sơn và những chất tẩy rửa kiếng, gỗ, kim loại, lò nướng, toa lét và các vết ố chứa những hóa chất nguy hại như ammôniắc, axít sunfuríc, và axít phốtphoríc, kiềm, chlorine, formaldehide (phoọc-môn) và phenol. Những hành vi đơn giản như giặt thảm, rửa chén hoặc sơn tường có thể dễ dàng dẫn việc bạn tiếp xúc với các sản phẩm có thể gây hại cho sức khỏe của mình. Ví dụ, nhiều chất tẩy rửa thảm và đồ gỗ bọc vải chứa hóa chất độc nhằm đánh bật các vết ố có thể chứa perchlorethylene, một chất được biết gây ung thư ở động vật từ những năm 1990 và một trong những chất đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (International Agency for Research on Cancer-IARC) gần đây tìm thấy đủ bằng chứng để phân loại vào nhóm dung môi có thể gây ung thư cho người. Nước rửa chén cũng độc hại, phần lớn chứa chlorine ở dạng đậm đặc, là chất gây độc nếu nhiễm vào bên trong cơ thể ở liều lượng lớn. Dioxin là một sản phẩm phụ của chlorine được Cơ quan Môi trường Mỹ (US-EPA) xác định là một chất có khả năng gây ung thư. Formaldehide có thể hiện diện trong phần lớn các gia đình ở một số sản phẩm như sơn latex, vải, vật liệu bằng nhựa trong xe hơi và đồ gỗ. Đây là một trong các chất ô nhiễm có bản chất là hợp chất hữu cơ bay hơi và là một chất gây ung thư; gây kích ứng mắt, da và họng cũng như gây triệu chứng như cúm, nổi mề đay và các bệnh về thần kinh. Một khảo sát được thực hiện bởi Viện quốc gia về An toàn Nghề nghiệp và Sức khỏe Mỹ tìm thấy 884 hóa chất được sử dụng trong các sản phẩm chăm sóc sức khỏe cá nhân và mỹ phẩm là độc hại và ước tính mỗi phụ nữ Mỹ hấp thụ khoảng 2kg hóa chất thông qua việc sử dụng các sản phẩm này trong 1 năm. Các sản phẩm này được phân loại là “an toàn” vì chúng sẽ không giết bạn nếu ăn phải chúng. Tuy nhiên, điều quan trọng nên nhớ là bao tử có nồng độ axít cao và tiêu hóa những hóa chất này. Tương tự, dù việc trang điểm chỉ áp dụng trên bề mặt da nhưng các hóa chất trong mỹ phẩm sẽ ngấm trực tiếp qua da và đi vào máu trong cơ thể.

Nếu ở nhà có trẻ em, khi chúng bị chí, chải chí bằng lược bí cũng là một cách loại trừ chí nhưng đa số các bà mẹ sẽ phải dùng dầu gội trị chí để diệt tận gốc nhằm tránh lây lan trong gia đình và khi đến trường. Dầu gội trị chí chứa một liều lượng thuốc trừ sâu độc hại như organophosphates hoặc ngay cả lindane; khi nuốt phải hoặc ngấm vào da, có thể làm ói hoặc tiêu chảy; các chất này còn gây tổn hại cho gan, chết non, quái thai và ung thư. Việc sử dụng các loại thuốc trừ sâu gia dụng để diệt mối, vòng cổ trừ bọ chét cho chó (mèo), thuốc xịt muỗi hoặc diệt côn trùng, thuốc diệt cỏ, v.v. làm tăng rủi ro ung thư não ở trẻ em.

Có lẽ mặt hàng đáng sợ nhất trong số các sản phẩm của công nghệ làm đẹp là nước hoa. Phần lớn phụ nữ sử dụng nước hoa thường xuyên nhưng điều mà nhiều người không biết là công nghiệp nước hoa không có quy định. Lý do ngành này được luật pháp bảo vệ là cho phép nhà sản xuất giữ bí mật thành phần hương liệu. Nhiều hóa chất có trong nước hoa dễ hấp thu vào da để từ đó tích lũy trong các cơ quan chính của cơ thể. Trong khi chưa có nghiên cứu y khoa nghiêm túc nào được thực hiện về ảnh hưởng của nước hoa, một số bác sĩ và nhà khoa học tin rằng nước hoa có thể gây hại cho sức khỏe như khói thuốc lá, phần nào do 95% hóa chất sử dụng trong hương liệu là những hợp chất tổng hợp có nguồn gốc từ dầu mỏ. Các hợp chất này bao gồm dẫn xuất của benzene, aldehydes và nhiều chất độc khác có khả năng gây ung thư, quái thai, rối loạn hệ thần kinh trung ương và dị ứng. Các mùi hương hóa chất này còn có thể tìm thấy trong nước hoa xịt phòng, khăn giấy, bột giặt, nước làm mềm vải…

Trong 50 năm qua, cách thức thực phẩm được sản xuất, bán, mua và chế biến lại đã thay đổi một cách đột ngột. Thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ được sử dụng tùy tiện trên thực phẩm chúng ta ăn và chúng có thể chứa những thành phần ảnh hưởng không chỉ đến hệ thần kinh của côn trùng mà còn đến sức khỏe của người ăn thực phẩm này. Nhiều hóa chất trong thuốc trừ sâu không thể loại bỏ ra khỏi cơ thể theo đường tiêu hóa, mà tích lũy trong các mô mỡ và có liên quan đến các bệnh về suy giảm chức năng. Ví dụ như organochlorine rất phổ biến trong thuốc trừ sâu, rất bền vững, không tan trong nước, có thể duy trì lâu dài trong cơ thể và môi trường.

Ngoài ra, tất cả các loại thực phẩm chế biến đều chứa các chất phụ gia độc hại ở mức độ khác nhau. Ở Anh, mỗi năm hơn 200.000 tấn phụ gia được đưa vào thực phẩm chế biến. Các thực phẩm chế biến chứa nhiều đường và muối có thể cản trở chức năng của insulin và các axít béo thiết yếu cho cơ thể. Chế độ ăn uống kém chất lượng này cộng với việc sử dụng rộng rãi các kháng thể trong y học và nông nghiệp, có thể làm cho nhiều người trong chúng ta gặp phải vấn đề “nội ô nhiễm” (internal pollution). Nội ô nhiễm diễn ra khi những vi khuẩn có lợi trong đường ruột bị các vi khuẩn không có lợi cho sức khỏe khống chế. Các vi khuẩn không có ích này phóng thích các sản phẩm phụ độc hại vào vòng tuần hoàn trong cơ thể và có thể gây nên những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của cơ thể. Nhưng việc chúng ta không chống lại được những ảnh hưởng xấu của độc tố phụ thuộc vào kiến thức và sự chọn lựa của mỗi người. Chúng ta cần nhận lãnh trách nhiệm cá nhân để không trở thành nạn nhân của độc tố. Điều này liên quan đến những việc ta cần làm để giúp cơ thể tự bảo vệ khỏi độc tố.

Với hơn 80.000 hóa chất đang hiện diện, thoát khỏi việc tiếp xúc với hóa chất là điều không thể, bởi vì chúng gần như hiện diện trong mọi khía cạnh của đời sống hiện đại. Dưới đây là vài mẹo vặt để giúp bạn giảm việc tiếp xúc với hóa chất. Phụ nữ có thai và trẻ em cần được chú ý nhiều hơn do dễ bị ảnh hưởng.

Tránh sử dụng sản phẩm có hương liệu vì chúng chứa các hóa chất tích lũy trong cơ thể. Cố gắng giảm việc sử dụng các sản phẩm có mùi hương. Ví dụ: chỉ sử dụng nước hoa vào những dịp đặc biệt; mở cửa sổ thay vì dùng nước hoa xịt phòng làm từ hóa chất; hoặc sử dụng các sản phẩm không có hương liệu (fragrance free).
Sử dụng sơn nước (water-based) thay vì sơn dầu (oil-based) vì loại này ít độc hơn.
Tránh sử dụng thuốc diệt côn trùng, thuốc trừ sâu trong nhà và vườn. Không đến gần những nơi mới xịt các loại thuốc này.
Giảm việc sử dụng nhựa nói chung; sử dụng ly, vật chứa bằng thủy tinh.
Cần lắp đặt một hệ thống thông gió hiệu quả tại gia đình và nơi làm việc.
Đeo găng tay hoặc khẩu trang khi sử dụng bất cứ vật liệu độc hại nào.
Thay thế thường xuyên bộ lọc bụi của máy điều hòa không khí cũng là biện pháp có ích.
Dinh dưỡng cần để hỗ trợ chức năng của các cơ quan liên quan trực tiếp đến việc giải độc: gan, đường ruột và thận. Vitnamin A, B3, B6, C, E, beta carotene, amino acid L-cysteine và L-glutamine và một thành phần được biết dưới tên gọi glutathione và phospholipid là những chất hỗ trợ chức năng của gan. Vitamin A, C, B6 và khoáng chất Mg, K hỗ trợ cho chức năng của thận. Thận cung cấp một lộ trình chính để bài tiết chất độc thông qua nước tiểu; vì vậy cần uống ít nhất mỗi ngày 2 lít nước mỗi ngày để cơ thể có thể được loại bỏ chất độc.

Cần ăn uống điều độ với nhiều thực phẩm tươi, tránh ăn thừa chất béo, đường tinh luyện và những thực phẩm có nhiều chất bảo quản và phụ gia.
Giảm trọng lượng sẽ có ích cho những ai thừa cân. Lượng chất béo dư trong cơ thể tạo ra một vị trí dự trữ sẵn sàng cho các độc tố ưa chất béo đi vào cơ thể. Một khi độc tố được lưu giữ trong cơ thể thông qua việc gắn kết với lượng chất béo thừa này sẽ rất khó loại bỏ chúng ra khỏi cơ thể và chúng có khả năng trở thành nguồn độc tố duy trì liên tục trong cơ thể.

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM.

[ Quay lại ] [ Đầu trang ] [ Tải lên mạng: Dimanche, 1 Avril, 2018 8:15 PM ]