Ứng xử của cha mẹ với con cái

TRẺ EM > Cha mẹ > Ứng xử của cha mẹ với con cái

Viết bài: 1/6/2014. Cập nhật: 28/2/2016.

Cha mẹ nào mà chẳng thương con! Đó là sự thật. Nhưng yêu thương không thôi chưa đủ, cần phải có phương pháp tốt nữa. Phương pháp làm cha mẹ tốt.

Vai trò của gia đình trong việc giáo dục trẻ.

Trẻ em phản ứng với môi trường sống

Ứng xử của cha mẹ tạo nên phản ứng của con cái và nhân cách của con khi trở thành một người trưởng thành. (Maria Montessori. Trí tuệ hấp thu. The Abssorbent Mind. 1949) 

Môi trường mà cha mẹ lập nên như thế nào thì trẻ phản ứng lại như thế ghi dấu trong tính cách của trẻ suốt đời.

(Jack Canfield, Mark Victor Hansen)

Trên đây là những lỗi phổ biến bé thường gặp phải, và những nguyên nhân cơ bản, có thể còn do nhiều nguyên nhân khác nữa.

Cha mẹ tốt

Cha mẹ không có quyền gì cả: không la mắng, không đánh đập, không chửi bới. Có tôn trọng con thì con mới và sẽ tôn trọng cha mẹ. Sự tôn trọng đó xuất phát từ trong tâm hồn trẻ.

Cha mẹ tốt phải đủ khả năng đánh giá những lời khuyên của bác sĩ, kinh nghiệm của mọi người trong việc nuôi dạy con. Nuôi dạy một con người không thể dùng phương pháp thử và sai. Cha mẹ phải đánh giá được giải pháp nào là đúng với khoa học, phù hợp với con mình trước khi áp dụng.

Ứng xử với trẻ theo lứa tuổi

Tôn trọng con cái

Đang ngồi làm việc nghiêm túc ở văn phòng thì hai ông bà già bước vào. Bà bảo phải tìm thằng cha để nói thằng cha bảo thằng con ở nhà ra vào đóng cổng lại. Bà nội là không thích cổng bị mở như thế. Bà hình như bực mình lắm, nhưng bà vẫn nói rất bình tĩnh. Bà vào trong xưởng một tí rồi đi ra bảo đã nói xong rồi và gọi ông đi về.

Đối lập hoàn toàn với "Tao có quyền chỉ vào mặt mày chứ không chỉ là con mày". Làm vậy không giải quyết được việc dạy cháu, lại thêm suy giảm trầm trọng tình cảm ông bà với con và cháu. Quan trọng hơn là mất uy tín của chính ông bà trước con và cháu. Ông bà không có trách nhiệm dạy dỗ con cái đã trưởng thành. Ông bà đã nuôi dạy cha mẹ chúng nó, không còn nghĩa vụ phải nuôi dạy cháu.

Liên kết chọn lọc

Giải toả cơn nóng giận

Trong cơn nóng giận, cha mẹ nói to, quát mắng, nhiều khi cả đánh đập con mình, dù là rất yêu con. Rõ ràng cơn nóng giận không mang lại lợi ích cho con và cả cho cha mẹ.

Vậy làm sao để kiềm chế cơn nóng giận và kiểm soát cảm xúc của mình?

Hạ hoả để tránh nổi nóng tức thời

  • Kéo dài thời gian: hít thở dài và sâu, uống nước, đi tắm... Nên lúc nào cũng phải có cốc nước chai nước bên cạnh vừa đẹp da, vừa hạ hoả.
  • Làm cho mình phân tâm: nắm một quả bóng, con thú nhồi bông để bóp; nhai viên kẹo cao su, kẹo; nhìn vào hình ảnh gia đình hạnh phúc của bạn.
  • Đi ra ngoài. Nếu không kềm chế được việc la mắng, cha / mẹ có thể thông báo với con và tự đi ra khỏi phòng hoặc nhắc bọn trẻ đi khỏi phòng trước khi cơn nóng nổi lên. Chúng ta ai cũng có lúc nổi nóng nhưng phải biết tôn trọng cảm xúc của người khác.

Tránh nổi nóng lâu dài là học cách kiểm soát cảm xúc của mình.

  • Học cách tư duy tích cực.
  • Học kiểm soát cảm xúc
  • Trẻ em làm sai là một cơ hội để trẻ học. Vì vậy, nếu con làm gì sai thì cha/mẹ tự hỏi: có bài học gì cho con và làm thế nào để chỉ cho con bài học đó.
  • Tập nói nhỏ vừa đủ nghe: Đi tới trước mặt con, ngồi xuống, nhìn vào mắt và nói giọng vừa đủ nghe và nghiêm.
  • Thông báo trước các thời điểm tắt TV, phải đi ra ngoài để con không ăn vạ...
  • Điều chỉnh kì vọng vào con
  • Nuôi con thuận tự nhiên. Tọa đàm giáo dục kỹ năng timeout trẻ 0 - 6tuổi. Catherine Yến Phạm. https://www.youtube.com/watch?v=vj38W5IAUi4

Giao tiếp với con

Cha mẹ làm gương

Trẻ con học từ những thông điệp của cha mẹ, người lớn qua hành động nhiều hơn là học qua lời nói suông, những câu giáo điều. Thông điệp là ý nghĩa do hành động mang lại. Ví dụ, cha mẹ nói con đừng có nói dối, nói dối là xấu lắm. Nhưng khi đi chơi, người ta ghi rõ trò chơi này chỉ bán vé cho trẻ trên 7 tuổi, cái mẹ bảo con giả đò nói con 7 tuổi nha con. Thôi xong. Vậy là trẻ học được thông điệp là nói dối có lợi.

Cách cha mẹ ứng xử với con mà quát mắng, đánh đập... trẻ cũng áp dụng y chang với bạn bè, người xung quanh. Vậy trẻ chính là tấm gương phản ảnh hành động của cha mẹ, thầy cô, những người bé gặp thường xuyên. Đó cũng là cách cha mẹ sử dụng để dạy con là cha mẹ làm đúng, để con bắt chước.

Học làm cha mẹ

Liên kết chọn lọc

Sách

  • Adam Khoo, Gary Lee. Con cái chúng ta đều giỏi. Dịch: Trần Đăng Khoa, Uông Xuân Vy.

Bài viết

Tài liệu tham khảo